Ung thư là căn bệnh nguy hiểm có thể xảy ra với bất cứ ai, nhưng hiện nay có tới 40% trường hợp mắc ung thư có thể phòng ngừa. Đối với phụ nữ, đáng chú ý, ung thư vú (UTV) là nguyên nhân tử vong hàng đầu trong các loại ung thư, trên cả ung thư cổ tử cung.
Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc UTV có xu hướng tăng nhưng tỷ lệ tử vong vẫn từng bước giảm dần nhờ việc chủ động trong phòng bệnh, phát hiện sớm ung thư vú và những tiến bộ trong chẩn đoán cũng như điều trị UTV. Đối mặt với ung thư ở bất cứ hoàn cảnh nào vẫn luôn cần sự chia sẻ, yêu thương.
Hà Nội và TP Hồ Chí Minh là nơi có tỷ lệ mắc bệnh UTV cao nhất. Theo Hội Ung thư TP Hồ Chí Minh, cứ 100 nghìn phụ nữ tại Hà Nội thì có 30 người bị mắc UTV, trong đó tại TP Hồ Chí Minh tỷ lệ này là 20.
Nỗi lo trẻ hóa bệnh nhân ung thư
Theo Hội Ung thư Việt Nam, mỗi năm cả nước có khoảng 150.000 ca ung thư mới, trong đó có 75.000 ca tử vong do bệnh ung thư các loại. Hiện nay, mỗi năm bệnh nhân ung thư ở Việt Nam gia tăng thêm khoảng 10%. Năm 2012 có 20.000 bệnh nhân ung thư được tiếp nhận.
|
Những ngày đầu tháng 7, nắng chói chang, gay gắt. Mấy chiếc quạt trần chạy hết “công suất” dường như vẫn không xua bớt cái nóng hầm hập trong phòng khám đông nghẹt cả người bệnh và người nhà ở Bệnh viện K Trung ương (Hà Nội). Sự quá tải và nóng bức càng trở nên ngột ngạt.
Đưa tay quệt mồ hôi vã như tắm, người mẹ già vẻ mệt mỏi ngồi dưới bóng cây ngóng chờ con gái tái khám, bà Đỗ Thị Hướng từ Tam Điệp, Ninh Bình chia sẻ, ngày con gái bà còn ở cữ đã thấy ngực nổi hạch, u cục nhưng không đau đớn, không khó chịu nên tưởng bị tắc tuyến sữa. Đến khi viêm tấy tan tỏa vùng vú thì người mẹ trẻ ấy mới đi khám với kết luận UTV.
“Người ta cứ kháo nhau, mắc một trong tứ chứng nan y thế này thì vẫn chết, nhưng cháu nó vẫn chiến đấu với bệnh tật, luôn nuôi hy vọng sống…”, bà Hướng giọng chùng xuống.
Đã bốn năm qua, từ ngày con gái bị bệnh, cuộc sống nhà nông của cả đại gia đình vốn khó khăn lại càng khó khăn hơn, thêm chất chồng những nỗi lo. Thương con, thương cháu, có xoay xở, vay mượn tiền cũng cố mà chữa bệnh cho con.
Bà bảo, dù phải phẫu thuật cắt bỏ bầu ngực bên phải nhưng mình vẫn cảm thấy may mắn vì nhờ thuốc men và sự tập luyện kiên trì, sức khỏe con gái bà đã khá hơn rất nhiều.
Theo bác sĩ Lê Thanh Đức, Khoa Ngoại vú, do những biểu hiện UTV ở những giai đoạn đầu thường rất “lành”, khối u thường không gây đau cho nên người bệnh bỏ qua diễn biến âm thầm của bệnh. Điều này cũng lý giải tại sao hiện nay, mỗi tháng Khoa Ngoại vú tiếp nhận khoảng 300 bệnh nhân đến khám và chữa bệnh, trong khi vài năm trước chỉ có khoảng 100 bệnh nhân.
Điều đáng báo động, theo bác sĩ Đức cho biết, hơn 72% bệnh nhân UTV được chẩn đoán ở giai đoạn muộn, khối u di căn vào hạch, màng phổi, xương sống, gây sưng phù cánh tay, khó thở, đau nhức. Ngoài ra, trên thực tế, nhiều người vì thiếu hiểu biết đã tìm đến cách chữa trị như đắp lá đu đủ, dùng mật cóc… gây lở loét, nhiễm trùng tuyến vú, nguy hiểm tính mạng. Đó cũng là lý do khiến quá trình điều trị kéo dài, mất cơ hội được chữa trị khỏi bệnh.
Chia sẻ về sự trẻ hóa của phụ nữ mắc UTV, GS.TS Nguyễn Bá Đức, nguyên Giám đốc Bệnh viện K, Phó Chủ tịch Hội Phòng chống ung thư Việt Nam cho biết, cần phải nghi ngờ UTV khi thấy bất kỳ u nào ở vú ở người phụ nữ ngoài 30 tuổi, dù khoảng 80% khối bất thường ở vú là lành tính. Không chỉ những bà mẹ đang cho con bú mà cả những cô gái trẻ, chưa lập gia đình, hoàn toàn có nguy cơ bị UTV.
Chủ động để phát hiện sớm bệnh
Những phụ nữ trong nhóm có yếu tố nguy cơ cao mắc UTV như trong gia đình có mẹ hoặc chị em gái bị UTV, hoặc bản thân bị UTV một bên. Rõ ràng, việc xác định các yếu tố nguy cơ cao của UTV là việc rất cần thiết cho các bác sĩ và bệnh nhân để chọn lựa thời gian và phương pháp sàng lọc và phát hiện sớm bệnh UTV.
Xét nghiệm di truyền là phân tích gen để giúp dự đoán nguy cơ mắc bệnh, chẩn đoán bệnh hoặc xác định nguyên nhân gây ra bệnh.
Câu chuyện diễn viên Angelina Jolie được thế giới quan tâm khi cắt bỏ ngực để ngăn chặn mầm bệnh UTV sau khi cô phát hiện mang gen bệnh di truyền từ mẹ. Tuy nhiên, GS.TS Nguyễn Bá Đức cho rằng, Việt Nam chưa có xét nghiệm tầm soát gen đột biến BRCA1 và BRCA2. Theo ông Đức, việc quyết định cắt bỏ ngực của Angelina Jolie là quá vội vàng vì không phải ai mang gen gây ung thư cũng sẽ bị ung thư vú.
Dù một trong những nguy cơ bị ung thư vú là do tiền sử gia đình, tuy nhiên ở Việt Nam tính di truyền rất thấp, chỉ dưới 2%. Ở Việt Nam chưa có trường hợp nào cắt tuyến vú để dự phòng UTV và các chuyên gia cũng không khuyến cáo nên dùng phương pháp này để dự phòng. Kế hoạch tầm soát thường xuyên ba đến sáu tháng một lần bằng thử máu, chụp X-quang nhũ ảnh, siêu âm... đều giúp cho hiệu quả điều trị, ông Bá Đức cho biết
Đến nay, chụp nhũ ảnh là xét nghiệm X-quang căn bản cho phép phân tích cấu trúc tuyến vú để tìm ra những thay đổi trong cấu trúc của vú mà khám tay không thấy được, thậm chí ngay cả trước khi có các triệu chứng.
Tại hội thảo khoa học phát hiện sớm ung thư vú do Siemens phối hợp với Hội Điện quang và Y học hạt nhân Việt Nam tổ chức, Giáo sư Nguyễn Chấn Hùng, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam đánh giá, hiện chụp nhũ ảnh đặc biệt khi kết hợp với siêu âm sẽ cho phép nhận ra ngay các khối bất thường tuyến vú, giúp chẩn đoán phân biệt các khối u lành tính, ác tính hoặc những tổn thương viêm nhiễm… để có kế hoạch điều trị kịp thời. Với giai đoạn này khả năng trị khỏi hoàn toàn là rất cao và trong đa số trường hợp có thể phẫu thuật bảo tồn tuyến vú cho người bệnh.
Chụp X quang tuyến vú là phương pháp chụp X quang đặc biệt, dùng một lượng tia X rất nhỏ để cho ra ảnh chi tiết của tuyến vú nhằm phát hiện đánh giá bản chất những khối u vú ngay cả khi chưa sờ thấy khi thăm khám. Nhiều nghiên cứu cho thấy sàng lọc bằng kỹ thuật chụp vú giúp giảm tỷ lệ tử vong của UTV khoảng 30%. Siêu âm cũng cần phải làm phối hợp với chụp X-quang để xác định khối u nang nước hay mô đặc mà có thể là ung thư. Những phụ nữ có mô vú dày đặc và nghi ngờ ung thư, có thể chụp cộng hưởng từ (MRI) để phát hiện những khối u nhỏ cũng như để xác định tính chất lành-ác và độ lan rộng của ung thư.
Việc điều trị UTV tùy thuộc vào từng giai đoạn phát hiện, tiến triển của bệnh. Ở giai đoạn sớm bệnh nhân sẽ được phẫu thuật cắt u và vẫn sẽ bảo tồn được vú. Giai đoạn muộn hơn, cần phải phẫu thuật cắt bỏ vú và nạo hạch. Nếu khối u đã di căn quá xa thì phải dùng biện pháp hóa trị, xạ trị.
Bác sĩ Trần Hải Đăng, trưởng Khoa chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện đa khoa quốc tế Vinmec cho biết, Vinmec làmột trong số ít bệnh viện ở Việt Nam “sở hữu” đồng bộ máy chụp X-quang tuyến vú số hóa hoàn toàn thế hệ mới nhất của Siemens, máy chụp CT tốc độ cao 128 lát cắt, cho ra các hình ảnh có độ phân giải cao, hỗ trợ tối ưu trong việc phát hiện các khối u, hạch nhỏ, dễ dàng "soi thấu" những tổn thương rất nhỏ trong cơ thể.
0 nhận xét: